کسب مهارت لازمه حضور قلب در نماز است

بسیاری بر این باور که یقین و حضور قلب در نماز تنها ویژه اولیاء الهی است در حالی که هر انسانی که مهارت های لازم را در این زمینه فرا گیرد، می تواند به مرتبه مورد نظر دست یابد.

موفقیت در امور معنوی همچون هر مهارتی نیازمند تمرین و استقامت است. کتاب کسب مهارت حضور تلاشی است برای گام به گام نمودن مراحل رسیدن به تمرکز در نماز تا این نعمت بزرگ خداوند از یک تکلیف عادتی خارج شده و به حقیقتی تبدیل شود که لذت آن با هیچ لذتی در عالم طبیعت قابل مقایسه نیست،

برای درک بیشتر این مفهوم گفت و گویی با خانم «منصوره شایسته»، نویسنده کتاب «مهارت حضور در نماز» ترتیب داده ایم و از وی می خواهیم که به پرسش های ما در این باره پاسخ دهد.

خانم شایسته به عنوان نخستین پرسش از شما می خواهیم درباره انگیزه و هدف خود از تالیفی اثری قطور با عنوان مهارت در نماز با ما سخن بگویید و اینکه آیا نماز خواندن از نگاه شما یک مهارت به شمار می آید؟

هدف من از تالیف این اثر بیان این نکته بود که آن حضور قلب و یقینی که در انسان در هنگام نماز نیاز دارد که داشته باشد. در واقع این حضور برای بیشتر افراد وجود ندارد و بیشتر کسانی که نماز می خوانند بیشتر به عنوان رفع تکلیف به این مقوله مهم الهی می نگرند.

در حالی که حضور قلب در نماز نیازمند داشتن یک سری مهارت هاست که البته انسان نمی تواند یکباره به آن برسد، بلکه باید با کسب مهارت و تمرین این مراتب را طی کند.

البته بسیاری بر این باورند که یقین و حضور قلب در نماز تنها ویژه اولیاء الهی است. در حالی که هر انسانی که مهارت های لازم را در این زمینه فرا گیرد می تواند به مرتبه مورد نظر دست یابد.

لطفا درباره اینکه لازمه داشتن این مهارت چیست، بفرمایید؟

لازمه داشتن این مهارت تنها برنامه ریزی است، مثلا اگر شما می خواهید نقاش شوید باید برنامه ریزی داشته باشد تا در زمان معینی به کلاس های نقاشی بروید و در اثر استمرار و تلاش بتوانید مهارت لازم را برای نقاش شدن پیدا کنید.

در مورد نماز نیز همین گونه است. تنها لازمه این کار برنامه ریزی صحیح است که باید با عشق، تلاش و پشتکار برای صعود به اوج همراه باشد.

چقدر زمان لازم بود تا اثر این چنینی به نتیجه برسد و به شکلی فعلی چاپ و در دسترس علاقه مندان قرار گیرد؟

در مرحله اول تنها خودم بودم که یک سری از تمرین ها را انجام می دادم و بعدها این تمرین های به صورت فایل صوتی در کانال تلگرامی منتشر میشد که دوستان زحمت کشیدند زمانی که در سال 94 که در مکه بودم این فایل را به کتاب تبدیل کردند که چندان مورد رضایتم نبود زیرا بیشتر جنبه شفاهی داشت،

بنابراین تصمیم گرفتم کار را خودم به صورت نوشتاری و منظم بنویسم که حدود چهار سال زمان برای انجام این کار صرف شد. البته باید گفت که در حین انجام این کار فعالیت هایی دیگر نیز در دست داشتم وگرنه شاید کار زودتر نیز به نتیجه می رسید.

درباره فصل ها و بخش های کتاب توضیح دهید؛ اینکه کتاب شامل چه بخش هایی می شود؟

این کتاب دو بخش اصلی دارد که بخش اول با دو هدف پیگیری می شود :

هدف اول: در چندین مرحله چگونگی کسب مهارت حضور است. فرد در یک افق زمانی معین موفق به نمازی با حضور و حفظ شرایط باطنی می‌گردد.

برنامه ی آن شاید ابتدا به نظر سنگین بیاید، اما کم کم به شرط استمرار در تمرین ها چنان لذتی از نماز می‌برد که بعد از اتمام آن عاشقانه منتظر نماز بعدی است و مصداق این حدیث رسول الله صلی‌الله علیه و آله می‌ گردد که فرمودند:

بهترین مردم کسی است که به عبادت عشق ورزد، با آن مأنوس شود، با جان و دل آن را دوست داشته باشد، با بدن خود آن را به جای آورد و براى آن از انجام هر کاری فارغ گردد. چنین شخصى باکی ندارد که زندگى دنیایش به سختى بگذرد یا به آسانى»

هدف دوم:، بر نقطه عطف نماز یعنی اهدنا الصراط المستقیم متمرکز است. این توفیق را به فرد می دهد که نماز بر همه زندگی او سایه افکنده و افقی برای او ترسیم می‌گردد که نماز از حالت تکرار خارج شود.

و به این ترتیب نماز روزانه را برای اتصال به قافله پیامبران شهدا و صالحین ببیند(نعمت داده شدگان) و با درخواست جدی برای توفیق تطبیق شرایط همان روز با عمل و روحیات آنها و جدا شدن از روزمرگی (ضالین )و صرف امکانات و سرمایه ها در راه مخالف رضای معبود( مغضوبین ) این استبعاد از ذهن او گرفته می‌شود که این ظرفیت کمال فقط برای انبیا و صدیقین است.

در بخش دوم کتاب خواننده با فلسفه نماز و اجزای آن آشنا شده و خود را وارث حقیقتی می‌بیند که در طول تاریخ نبوت، تکامل پیدا کرده و با معرفت رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به آخرین درجه کمال خود رسیده است؛

بنابراین همه همتش به پاسداری از این امانت بزرگ تعلق می‌گیرد. علاوه بر این پس از تمرینات مستمر می‌تواند تحقق اسرار نماز را در وجود خود احساس کند.

در پایان اگر بیان نکته ای را در مورد اثرگذاری کتاب لازم می بینید بفرمایید؟

این کتاب مانند کتاب های دیگر نیست که آن را از کتابفروشی ها بخرید و بخوانید و کنار بگذارید، بلکه کتاب را باید درک کرد و فهمید و آموزه های آن را بکار گرفت، چرا که نماز سفره پر برکتی است که لذتش به تنهایی با تمام لذت های آدمی برابری می کند.