دوره دانش پژوهشی قرآن محور بر اساس قواعد قدر

خداوند «خالق کل شی» قرآن را «تبیانا لکل شی» معرفی فرمود و بشارت داد که این کتاب، برای مسلمین هدایت و رحمت است.

خوشبختانه در قرون اخیر که دانش بشری با شتاب فزاینده رو به گستردگی است و در مراکز آموزشی و پژوهشی دانشمندان و دانش پژوهانی به اموری اشتغال دارند که جوامع مختلف از حاصل تلاششان بهره مند می‌گردند، اگر روش‌هایی یافت شود که متناسب با فضای گسترده علمی رو به تزاید، بتواند قرآن را محور ارزیابی میزان درستی‌ها و نشان دادن کاستی‌ها قرار دهد؛ به حکم عقل، آموختن آن روش‌ها برای اهل ایمان فریضه خواهد شد. بالاخص اگر مدعا این باشد با آن روش‌ها می‌توان افق های روشن و جدیدی به روی پژوهشگران عمیقاندیش باز نمود.

مؤسسه انتظار یار از ابتدای تأسیس، قرآن محوری را سرلوحه فعالیت خود قرار داد و از سال ۱۳۸۵ دور‌های را با آن دسته از مواد درسی که برای قرآن پژوهشی ابزار اولیه محسوب می‌شود برگزار نمود و در طول دوره از اساتیدی که به روش‌های نوینی در حوزه قرآن پژوهشی دست یافته اند دعوت به عمل آورد و طی جلسات متعدد علاقه مندان را با آن روش‌ها آَشنا نمود.

در اواخر برگزاری دوره اول متوجه رویکرد جدیدی به قرآن با نام «قواعد قدر» شدیم که به وسیله آن می‌توان نگاه دقیق تری به دانش‌های مختلف و یافته‌های معارف بشری داشت. بدیهی است وقتی آیات وحی مشعل هدایت اهل دانش شود، و دارای روش‌های قابل آزمون باشد که بتوان آن‌ها را جزء معرفت عام محسوب داشت، خیر کثیر می‌افزاید.

لذا با دعوت از استاد قواعد قدر دوره اول در بخش آشنایی با روش‌های جدید قواعد قدر ادامه دار شد و تا کنون حدود ۱۲ سال است که دوستانی با برخی از آن قواعد به گون‌های آَشنا شده اند که پژوهش‌های علمی خود را بر آن اساس سامان می‌دهند و اکنون استوانه‌های قابل اتکا برای پژوهشگران جدید می‌باشند.

لازم به ذکر است که پژوهش‌های قرآنی به روش قواعد قدر محتاج نرمافزار قرآنی است که در سال ۱۳۶۵ در دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با نرم‌افزار ساد‌های به نام سلسبیل آغاز گردید و سپس سال ۱۳۷۲ با یک نرم افزار قرآنی کارا تر با نام «قدر» همراه با کتاب راهنمای آن به جامعه علمی عرضه گردید که در زمان خود از کارآترین نرم‌افزار‌های قرآنی محسوب می‌شد و اگر چه به روز نشده اما همچنان می‌تواند بخش عمد‌های از نیاز‌های تحقیقی بر اساس قواعد قدر را پاسخگو باشد.

هنوز هم می‌توان ادعا نمود این نرم‌افزار به طور واقع با تمامی طرح‌هایی که تاکنون در حوزه کشف حقایق قرآن به عرصه ظهور رسیده‌اند به هیج عنوان قابل مقایسه نمی‌باشد زیرا با یقین به این امرطراحی شده که تمام حقایق عالم به صورت جزئی و کامل در قرآن تببین شده است..

استاد معزز با باور به این که قرآن تبیاناً لکل شئ است و با پشتکار فراوان و تلاشی خستگی ناپذیر به قواعدی از قرآن دست یافتند که با استفاده از آن قواعد، علاوه بر بهره‌های عمومی برای تمامی افراد به صورت ذو مراتب، متخصصین در هر حوزه‌ای، با‌ بهره‌گیری از این قواعد می‌توانند به معارف جدید و نابی در زمینه تخصصی خویش دست یافته و در تعاملی جدی با علوم و تجارب بشری موجب گسترش آن دانش گردند، علاوه بر این که از آن جایی که قرآن به عنوان کلام الهی از علم بی‌پایان خدا سرچشمه می‌گیرد،

این گشایش و گسترش هیچ زمانی پایان نخواهد داشت. همچنین از آن جایی که باور استاد بر این است که خداوند همچون هر واضع لغتی واژه‌های قرآنی را برای غایت مفهوم (نه فقط مصادیقی که می‌شناسیم) وضع نموده است، لذا تا ابد می‌توان مصادیق جدیدی در حوزه‌های مختلف برای هر واژه کشف نمود.

به نظر می‌رسد که زمان آن رسیده که لازم است دوره جدیدی برای کسانی که باوردارند ثقل اکبر یعنی قرآن کریم تبیاناٌ لکل شی است برگزار شود. هرچند حق این روش و بهره‌گیری کامل از قواعد قدر و این نرم‌افزار، تأسیس و شکل‌گیری مؤسسه‌ای عظیم با گروه‌های تخصصی گوناگون است، علیهذا به مصداق “آب دریا را اگر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید”، بر آن شدیم تا با ایجاد زمینه برای تربیت علاقمندان برای بهره‌گیری از این روش تلاش اندکی نمائیم، به این‌امید که روزی این نرم‌افزار جایگاه شایسته خود را نه تنها در میان مسلمین، بلکه تمام عالم پیدا نماید، چرا که قرآن کریم هدیه‌ی خداوند متعال برای تمام بشریت است

بدیهی است علاقهمندان به چنین پژوهش‌هایی اگر با برخی پیشنیاز‌های تحقیقی در این مورد کمتر آشنا هستند به موازات شروع آشنایی با قواعد قدر، با آن موارد نیز آشنا شوند از جمله پیش نیاز‌ها عبارتند از:

• آشنایی اولیه با زبان عربی؛
• آشنایی با انواع فرهنگ لغات برای دانستن معانی شرح الاسمی واژه‌های قرآنی؛
• آشنایی با بخش‌هایی از منطق از قبیل مبحث تعریف، نسبت‌ها و قیاس، تمثیل و استقراء،
• مباحث کلی معرفت شناسی و هستی شناسی،
• آشنایی با کلیاتی از مفاهیم اساسی فلسفه و عرفان،
• آشنایی مختصر با برخی موضوعات تاریخی که قرآن به آن‌ها اشاره دارد،
• آشنایی با پیش فرض‌های قواعد قدر
• آشنایی با نرمفزار قدر و برخی نرمافزار‌های قرآنی مانند جامع التفاسیر نور.

یدیهی است برخی اهل دانش ممکن است نسبت با موارد فوق آشنایی مکفی داشته باشند و علاوه بر آن به دلیل آشنایی با احادیث و ادعیه و معارف دیگر، لازم باشد فقط با برخی قواعد قدر آشنا شوند ولی برخی افراد استفاده از تمام کلاس‌ها یا برخی از آن را لازم بدانند که پس از سطح بندی علاقه مندان، برگزاری کلاس‌ها برنامه ریزی خواهد شد.

نظر به آنکه قواعد قدر دارای ۱۴ پیشفرض عمومی می‌باشد، شروع کلاس‌ها با توضیح آن پیش فرض‌ها خواهد بود.